Bakan Yumaklı'dan COP31'de iklim risklerine karşı uluslararası işbirliği vurgusu

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, iklim kaynaklı riskler ve krizlerle mücadelede teknolojik altyapı ile bilgiye erişimin kolaylaştırılmasının ve küresel ortaklar arasındaki işbirliğinin artırılmasının gerekliliğini belirtti. Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen ve iklim değişikliğiyle mücadele alanındaki organizasyonlardan biri olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) katılan Yumaklı, "Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi" başlıklı oturumda yer aldı. Bakan Yumaklı, "Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu" sunumu öncesindeki konuşmasında, toplantının gıda güvenliği ile iklim eylemi arasındaki bağları kuvvetlendirmesi ve ortak çözüm modellerinin geliştirilmesine katkı sağlaması temennisinde bulundu.

Gıda sistemlerinin mevcut süreçte iklim değişikliğinin yansımaları olan yükselen sıcaklıklar, kuraklık, sel ve çetin hava şartları gibi risklerle karşı karşıya kaldığını dile getiren Yumaklı; su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler, ticaretteki aksamalar ve girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar benzeri çok boyutlu tehditlerin varlığına dikkat çekti. Bu durumun yalnızca üretimi değil; depolama, nakliye, pazara erişim, hasat sonrası süreçler ve tüketicilerin gıdaya ulaşabilmesini de etkilediğini vurgulayan Yumaklı, şokların etkisinin özellikle küçük ölçekli üreticiler ve kırılgan topluluklar üzerinde daha ağır hissedildiğini belirtti. Dayanıklılığın sadece kriz anındaki müdahale kapasitesi olarak değil; riskleri önceden öngörme, etkileri azaltma ve hızlı toparlanma becerisi şeklinde ele alınması gerektiğini ifade eden Yumaklı; su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklime uyumlu üretim yöntemleri, tarımsal üretim planlaması, erken uyarı ve risk yönetimi mekanizmaları, güçlü kırsal altyapı ile etkin bilgi paylaşımının bu yaklaşımın temel unsurları olduğunu bildirdi.

Krizler ortaya çıkmadan önce hazırlıklı olmanın ve adım atmanın önemini vurgulayan Yumaklı, üreticilerin direncinin; suya erişim, makul maliyetli girdiler, finansman ve sigorta imkanları ile pazarlara güvenli bağlantılar gibi önceden alınan tedbirlerle şekillendiğini söyledi. Bu faktörlerin bir araya gelmesiyle üreticilerin şoklar karşısında daha güçlü durabildiğini belirten Yumaklı; bilimsel verilerden ve dijital teknolojilerden yararlanmayı, üreticilerin bilgiye ve araçlara erişimini güçlendirmeyi, kamu, özel sektör, araştırma kuruluşları ve uluslararası ortaklar arasındaki işbirliğini geliştirmeyi hedeflediklerini kaydetti. Amacın, üretimin devamlılığını ve çiftçilerin geçim kaynaklarını korurken doğal kaynakları gelecek nesillere aktarmak olduğu ifade edildi.

COP zirvelerinin bu hedefleri müşterek bir gündemde toplamak adına önem taşıdığına değinen Yumaklı, COP31'in işbirliği ve uygulama yaklaşımının, taahhütleri sahada uygulanabilir çözümlere dönüştürmek, iklim finansmanını ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirmek ve ülkeler arasında bilgi ile deneyim paylaşımını hızlandırmak bakımından değerli olduğunu kaydetti. Dayanıklı gıda sistemlerinin tüm tarafların ortak sorumluluğu olduğunu belirten Yumaklı, hiçbir ülkenin bu sınamaları tek başına aşamayacağını bildirdi. IFAD (BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu) ve diğer uluslararası ortaklarla birlikte üreticileri destekleyen, doğal kaynakları muhafaza eden ve kriz durumlarında gıda arzının sürekliliğini pekiştiren somut adımların çoğaltılması gerektiği ifade edildi.

IFAD Başkanı Alvaro Lario ise kırsal toplulukların iklim değişikliği ve piyasa şoklarına karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla finansman, girdi desteği ve pazara erişim imkanlarının bir arada sunulması gerektiğini açıkladı. Lario, COP31 kapsamında duyurulan raporun, bu bütünleşik yaklaşımın özel sektör ve piyasa şoklarının eş zamanlı yaşandığı koşullarda net tarımsal gelir kayıplarının yaklaşık beşte birini önleyebildiğini gösterdiğini aktardı.

Küçük ölçekli tarımsal yatırımların toplam iklim finansmanından yüzde 1'den daha az pay aldığına işaret eden Lario, iklim değişikliğine uyum yatırımlarının kendi toplam yatırım portföylerinin yarısından fazlasını oluşturduğunu kaydetti. Türkiye'deki bir havza geliştirme projesini örnek veren Lario; finansman, güneş enerjisiyle çalışan sulama sistemleri, gelişmiş işleme imkanları ve pazara erişimin güçlendirilmesi gibi unsurların bir arada yürütüldüğünü belirtti. Projenin yaklaşık 25 bin hanenin gelirini yüzde 41, verimliliğini ise yüzde 50'den fazla artırdığı bilgisi paylaşıldı. Lario, üreticiler, kırsal işletmeler ve yerel topluluklar gerekli kaynak, pazar ve hizmetlere ulaştığında elde edilen sonuçların gıda güvenliğini güçlendirerek, istihdam oluşturarak ve kırsal büyümeyi destekleyerek daha dayanıklı ekonomiler inşa edilmesini sağladığını ifade etti.