Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni, finans analizi ve yatırım içgörüleri.
Hisse, fon, sertifika veya kripto ara
Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni, finans analizi ve yatırım içgörüleri.
Ekofin
113 görüntüleme
Negatif faiz dönemlerinde paranızın değerini korumak için hangi stratejileri uygulamalısınız?
Geçen ay bir müşterimle görüşürken "Hocam, bankaya para yatırmak artık mantıklı mı?" sorusunu aldığımda, aklıma on yıl önceki günler geldi. O zamanlar mevduat faizleri %15-20'lerdeydi, şimdi ise... İşte tam bu noktada negatif faiz kavramı devreye giriyor. Piyasalarda uzun yıllardır gözlemlediğim bir durum var: Faizler düştüğünde yatırımcılar panik yapıyor ama aslında bu dönemler fırsat yaratır da.
Tabii ki teorik tanımını herkes biliyor ama pratikte ne anlama geliyor? Müşterilerimle çalışırken sık karşılaştığım durum şu: İnsanlar negatif faizi sadece "bankaya para verip daha azını alma" olarak görüyor. Halbuki işin boyutu çok daha geniş.
Negatif faiz ortamında (yani enflasyon oranı faiz oranından yüksek olduğunda) paranız bankada dururken değer kaybediyor. Basit bir hesap yapalım: Enflasyon %50, mevduat faizi %30 ise gerçek faiziniz -%20. Yani 100 bin lira paranız bir yıl sonra satın alma gücü olarak 80 bin lira değerinde.
Kişisel Gözlemim: Türkiye'de özellikle 2021-2023 döneminde bu durumu çok yaşadık. Mevduat faizleri %15-20 bandındayken enflasyon %80'lere çıktı. O dönem doğru strateji uygulayan yatırımcılarla uygulamayanlar arasında devasa fark oluştu.
Merkez bankaları bazen ekonomiyi canlandırmak için faizleri düşük tutar. Tabii ki kesin değil ama genelde resesyon dönemlerinde veya büyümeyi teşvik etmek istendikinde görüyoruz bunu. (Hani şu "para ucuz olsun da herkes borçlansın, yatırım yapsın" mantığı.)
Türkiye özelinde durum biraz farklı. Bizde genelde yapısal sorunlar ve döviz baskısı yüzünden enflasyon faizin önüne geçiyor. İşte bu nokta kritik - paranızı korumak istiyorsanız strateji değiştirmek zorunda kalıyorsunuz.
Kişisel görüşüm şu şekilde: Altın, negatif faiz dönemlerinin en büyük kazananı. Neden? Çünkü altının faizi yok, ama değer deposu işlevi var. Müşterilerime hep şunu söylüyorum: "Portföyünüzün %10-15'i mutlaka altında olsun."
Tabii sadece gram altın alıp dolaba koyun demiyorum. Altın ETF'leri, altın hesabı, hatta gümüş bile değerlendirilebilir. (Ben şahsen gümüşü de seviyorum, volatilitesi yüksek ama potansiyeli de o kadar.)
Borsa bu dönemlerde ilginç davranıyor. Özellikle temettü veren, güçlü bilançolu şirketler altın değerinde oluyor. Neden mi? Çünkü faiz düşükken insanlar alternatif getiri arayışına giriyor.
REİT'ler (Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları) de bu dönemin favorilerinden. Gayrimenkul enflasyona karşı doğal koruma sağlıyor, üstelik temettü de veriyor. Tabii ki kesin değil ama tarihsel veriler bunu destekliyor.
Pratik Tavsiye:
Borsada sektör çeşitlendirmesi yapmayı unutmayın. Bir sepet balık almak yerine, farklı sektörlerden seçim yapın. Teknoloji, tüketim, enerji... Hepsinden biraz.
Dolar, Euro gibi güçlü para birimleri de seçenek tabii. Ama dikkat: Dövizde timing çok önemli. Yani "sürekli dövizde dur" mantığı her zaman işe yaramıyor.
Kripto konusunda daha temkinliyim açıkçası. Bitcoin'i "dijital altın" diyenler var ama volatilitesi çok yüksek. Risk iştahınız varsa portföyünüzün küçük bir kısmını (%5-10 max) kripto yapabilirsiniz.
İşin en zor yanı burada başlıyor. Negatif faiz dönemlerinde herkes yüksek getiri peşinde koşuyor, ama risk almayı unutuyor. Benim kuralım şu: "Hiçbir varlığa portföyünüzün yarısından fazlasını yatırmayın."
Çeşitlendirme konusunda şu formülü uyguluyorum:
Tabii bu oranlar kişiden kişiye değişir. Yaşınız, risk iştahınız, hedefleriniz... Hepsi önemli.
Piyasalarda "market timing" diye bir şey var ama ben buna pek inanmam. Yani tam zamanı yakalamaya çalışmak yerine, düzenli yatırım yapmayı tercih ediyorum.
Müşterilerime önerdiğim yöntem: Aylık belli bir miktar ayırıp farklı varlıklara bölerek yatırım yapmak. (Dollar-cost averaging deniyor buna, biraz teknik terimlerle konuşursak.)
"En iyi yatırım zamanı 20 yıl önceydi, ikinci en iyi zaman şimdi." - Bu söz çok klişe ama negatif faiz dönemlerinde çok geçerli.
Yıllardır gözlemlediğim bazı yaygın hatalar var:
Panik Alım-Satım: Negatif faiz dönemlerinde herkes acele ediyor. "Hemen bir şeyler alayım" mantığıyla hareket ediyorlar. Yanlış bu.
Tek Varlığa Odaklanma: "Altın süper gidiyor, hepsini altına yatırayım" diyenler çok. Risk bu.
Kısa Vadeli Düşünme: Negatif faiz dönemi genelde kısa sürmüyor, ama etkisi uzun. Sabırlı olmak gerek.
Dikkat! Hiçbir yatırım tavsiyesi %100 kesin değil. Bu yazıda paylaştığım görüşler, kişisel deneyimlerime dayanıyor. Yatırım yapmadan önce mutlaka uzman görüşü alın ve kendi risk profilinizi belirleyin.
On yıllık tecrübemde gördüm ki, negatif faiz dönemleri aslında fırsat yaratıyor. Tabii ki zorlayıcı ama doğru stratejiyle yönetilebilir.
Size önerdiğim şu: Panik yapmayın, sabırla diversifiye bir portföy oluşturun. Ve en önemlisi, sürekli öğrenmeyi bırakmayın. Piyasalar değişiyor, siz de değişin.
Yani özetle şu: Negatif faizden korkmayın, ama hazırlıksız da yakalanmayın. Paranızın değerini koruyacak araçlar var, sadece doğru kombinasyonu bulmanız gerek.
Tamamen çıkarmanın da riski var açıkçası. Likidite ihtiyacınız için 3-6 aylık gideriniz kadar nakit bulundurun, geri kalanını çeşitlendirin. Sıfır nakit de risk yaratır.
İkisi de avantajlı. Gram altın fiziksel güvenlik veriyor ama saklamak gerek. Altın hesabı daha pratik ama emanet riski var. Ben karışık öneriyorum - yarı yarıya.
Temettü veren, düşük borç/özsermaye oranına sahip şirketler genelde daha güvenli. Ama sektör çeşitlendirmesini unutmayın. Tek sektöre bağlı kalmak riskli.
Çok volatil ama enflasyon korunması sağlayabilir. Risk toleransınız varsa portföyünüzün çok küçük kısmını (%5-10) ayırabilirsiniz. Ama ana strateji olmasın.
USD ve EUR en güvenli seçenekler. Ama sürekli dövizde durmak da mantıklı değil, çünkü kur hareketleri çift yönlü olabiliyor. Zamanlamaya dikkat edin.
Negatif faiz dönemi sona erene kadar ama minimum 1-2 yıl düşünün. Kısa vadede çok sık değişiklik yapmak işlem maliyetlerini artırır. Sabır şart.
Ekofin'deki özelliklere erişmek için lütfen hesabınızı oluşturunuz.
Yorumlar yükleniyor...