Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni, finans analizi ve yatırım içgörüleri.
Hisse, fon, sertifika veya kripto ara
Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni, finans analizi ve yatırım içgörüleri.
Ekofin
121 görüntüleme
Geçen ay bir arkadaşım WhatsApp'tan mesaj attı: "Hocam, X hissesi için forum'da çok olumlu yorumlar var. Herkes alıyor, ben de alsam mı?" dedi. İki hafta sonra aradı, bu sefer farklı bir hikaye anlatıyordu... Piyasalarda uzun yıllardır gözlemlediğim şey şu: Sosyal medya yatırım dünyasını tamamen değiştirdi ama bu değişim her zaman iyiye gitmiyor. Kalabalık bazen haklı, bazen ise... Neyse, bu yazıda sosyal ticaretin gerçeklerini anlatacağım.
Sosyal ticaret, başkalarının yatırım fikirlerini takip ederek, hatta doğrudan kopyalayarak işlem yapma. Eskiden sadece profesyonel analistlerin görüşlerine ulaşabiliyorduk, şimdi herkesin fikri bir tweet uzağında.
Müşterilerimle konuşurken şu durumu çok görüyorum: "Şu Youtube'da çok takip edilen adam A hissesi önerdi, aldım" ya da "Telegram grubundaki adam çok başarılı, onun dediğini yapıyorum." İşte bu sosyal ticaret.
Sosyal Ticaret Çeşitleri:
İşin ilginç yanı şu: Bazen kalabalık gerçekten haklı çıkabiliyor. Buna "kalabalığın bilgeliği" (wisdom of crowds) deniyor. Ama bazen de tam tersi oluyor - herkes aynı yönde koşup uçuruma düşüyor.
Piyasalarda gözlemlediğim durumlar şunlar:
Kendi Gözlemim: En tehlikeli durum şu: Herkes aynı hissenin aynı yönde hareket edeceğini düşünmeye başladığında. O zaman "contrarian" olmak (karşıt görüş) gerekiyor bazen.
2020'de pandemi başladığında teknoloji hisseleri konusunda sosyal medyada çok tartışma oldu. Uzaktan çalışma, dijitalleşme gibi trendler herkes tarafından konuşuluyordu. Bu durumda kalabalık haklıydı - teknoloji hisseleri gerçekten çok yükseldi.
Neden başarılıydı? Çünkü:
Kripto para furyası döneminde sosyal medyada sürekli "HODL" (tut ve bekle) mesajları vardı. Herkes aynı şeyi söylüyordu: "Kripto sadece yukarı gider, sat olanlar pişman olur."
Sonuç? Çok kişi en yüksek seviyelerden alıp büyük zarar etti. Çünkü hiç kimse karşıt görüş söylemiyordu, herkes aynı fikirdeydi. (Bu arada, tabii ki kripto kötü demiyorum - sadece o dönemdeki sürü psikolojisinden bahsediyorum)
En büyük avantaj bu. Eskiden sadece yatırım bankalarının analistleri vardı, şimdi binlerce farklı görüşe ulaşabiliyorsunuz. Müşterilem ile çalışırken görüyorum: İyi kullanıldığında çok değerli.
Yeni trendler önce sosyal medyada konuşulur, sonra ana akım medyaya geçer. Bu açıdan sosyal ticaret erkenci yatırımcılara avantaj sağlıyor.
Deneyimli yatırımcıların düşünce süreçlerini görmek çok öğretici. Tabii doğru kişileri takip ediyorsanız.
Her görüş değerli değil. Sosyal medyada çok gürültü var, gerçek bilgiyi ayıklamak zor. Benim müşterilerimden bazıları "bilgi bombardımanı" altında kalıyor.
Pump & dump şemaları, koordineli manipülasyonlar... Maalesef sosyal medyada bunlar da çok var. Özellikle küçük hisselerde dikkatli olmak gerekiyor.
En büyük risk bu. İnsanlar kendi planlarını unutup sosyal medyadaki "sıcak" fikirleri takip etmeye başlıyor. Bu da tutarlılığı bozuyor.
Yıllardır piyasalarda gözlemlediğim şeyleri şu kurallarda özetleyebilirim:
Hiç kimseyi körü körüne takip etmeyin. En başarılı guru bile her zaman haklı çıkmaz. Aldığınız her fikri kendi analiziniz süzgecinden geçirin.
Sadece bir-iki kişiyi takip etmeyin. Farklı görüşlere açık olun. Hatta kendinizle aynı fikirde olmayan insanları da takip edin - bu sizi daha iyi düşünmeye zorlar.
Sosyal medyada gördüğünüz fikirler için normal risk kurallarınızı çiğnemeyin. Pozisyon büyüklüğü, stop-loss, çeşitlendirme... Hepsi geçerli.
Portföyünüzün küçük bir kısmını sosyal medyadan aldığınız fikirlerle kullanın. Ana stratejinizi sosyal ticaret uğruna değiştirmeyin.
Anlık tepki vermeyin. Sosyal medyada gördüğünüz fikirler üzerine en az birkaç saat, mümkünse bir gün düşünün. FOMO'ya kapılmayın.
Altın Kural: Sosyal ticaret bir araç olmalı, asıl strateji değil. Kendi analizinizi yapamadığınız hiçbir işleme girmeyin!
Müşterilerimle çalışırken uyguladığımız yöntem şu:
Sadece kendi fikirlerinizi destekleyen görüşleri takip etmek. Bu çok tehlikeli - farklı bakış açılarına kapalı olmak demek.
Sosyal medyada sürekli yeni fikirler görmek, fazla işlem yapmaya teşvik edebiliyor. Bu da komisyon maliyetlerini artırır.
Sosyal medyadaki heyecan (korku da dahil) bulaşıcı. Objektif kalmaya çalışın, duygusal kararlar vermeyin.
On yılı aşkın süredir piyasalarda gözlemlediğim şey şu: Sosyal ticaret güçlü bir araç ama çift taraflı kılıç. Doğru kullanıldığında çok yararlı, yanlış kullanıldığında çok tehlikeli.
Kalabalıklar her zaman haklı mı? Tabii ki değil. Ama her zaman yanlış da değil. Önemli olan, ne zaman dinleyip ne zaman kendi yolunuzu çizmeniz gerektiğini bilmek.
Benim önerim şu:
Kişisel gözlemim şu şekilde: Sosyal ticareti akıllıca kullanan yatırımcılar genelde daha başarılı oluyor. Çünkü hem kendi analizlerini yapabiliyorlar hem de başkalarının bakış açılarından yararlanabiliyorlar. Yani en iyisi: Dinle ama kendi kafanla karar ver!
Son söz: Kalabalık bazen bilge, bazen de sürü. Aralarındaki farkı ayırt edebilmeniz, yatırım başarınızı belirleyen en önemli yetilerden biri!
Ünlü ve lisanslı platformlar (eToro gibi) teknoloji açısından güvenli ama yatırım riski her zaman var. Kopyaladığınız kişi zarar ederse siz de zarar edersiniz. Mutlaka takip ettiğiniz kişinin geçmişini inceleyin, küçük miktarlarla başlayın. Ve unutmayın: Geçmiş performans gelecek başarıyı garanti etmez.
Kalite, nicelik değil. 5-10 gerçekten değerli kaynağı düzenli takip etmek, 100 farklı kişiyi karışık takip etmekten daha yararlı. Çok kaynak bilgi kirliliğine neden oluyor. Benim tavsiyem: Farklı görüşteki 2-3 analisti, 2-3 deneyimli yatırımcıyı ve bir ekonomist takip edin.
Şüpheli işaretlere dikkat edin: Ani koordineli "al" çağrıları, küçük/az işlem gören hisseler, aşırı duygusal dil, "kaçırma" baskısı. Özellikle telegram gruplarında çok görülür. Kural: Bir hisse aniden herkesin dilinde varsa ve "hemen al" deniyorsa, çok dikkatli olun.
Portföyünüzün en fazla %10-20'sini sosyal medyadan aldığınız fikirlerle yönetin. Geri kalanı kendi analizinize dayalı uzun vadeli stratejiniz olsun. Bu şekilde sosyal ticaretin avantajlarından yararlanırken riskli deneyimler yaşamazsınız. Deneyimli yatırımcılar bile bu oranlarda kalır.
LinkedIn genelde daha ciddi ve profesyonel. Twitter hızlı ama gürültülü. Youtube eğitim açısından iyi ama dikkatli seçim gerekir. Telegram/Discord gruplarda manipülasyon riski yüksek. Forum siteleri (Amerikada Reddit) topluluk yaklaşımı için iyi. Her platformun kendine özgü avantaj/dezavantajı var.
Sosyal ticaret de normal hisse senedi alım-satımı gibi vergiye tabi. Copy trading platformlarında da aynı kurallar geçerli. Vergiye tabi tutarı hesaplayacak sistem siz olduğunuz için, tüm işlemlerinizi kayıt altına alın. Karmaşık durumlar için mali müşavirden destek almakta fayda var.
Ekofin'deki özelliklere erişmek için lütfen hesabınızı oluşturunuz.
Yorumlar yükleniyor...