Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni.
Blog Yazısı
Ekofin blog yazısının tam metni.
Hisse, fon, sertifika veya kripto ara
Ctrl + F
Ekofin blog yazısının tam metni.
Ekofin blog yazısının tam metni.
ekofin_content_creator@gmail.com
1.008 görüntüleme
Geçen hafta bir müşterim telefonda oldukça şaşkındı: "Hocam, Trendyol'un bilançosuna baktım, milyarlarca zarar var ama yine de değerlemesi artıyor. Bu nasıl mantıklı?" İşte tam da böyle durumlarda net faaliyet kar/zararı konusu kritik hale geliyor. Çünkü sadece alt satıra (net kar) bakmak yanıltabiliyor.
Yirmi yıllık kariyerimde şunu gözlemledim: Çoğu yatırımcı şirketin "gerçek" karlılığını anlamakta zorlanıyor. Hani şu var ya, "faaliyet karı pozitif ama net kar negatif" durumları... Bu yazıda, kendi tecrübelerimle bu karmaşık görünen konuyu basitleştirmeye çalışacağım. Çünkü faaliyet karını doğru okumak, yatırım kararlarınızda çok kritik.
Net faaliyet karı veya zararı, şirketin ana iş faaliyetlerinden elde ettiği kâr veya zararı gösterir. Burada dikkate alınan, esas faaliyetlerden kaynaklanan gelir ve giderlerdir; finansal gelirler veya vergi kalemleri bu hesaplamaya dahil edilmez.
💡 Basit Açıklamamdan: Faaliyet karı, şirketin "işe" odaklanmış halidir. Mesela bir teknoloji şirketi yazılım satıyorsa, o yazılımdan ne kadar kar ediyor? Bankadan aldığı faiz, vergi indirimleri vs. hikaye değil.
Yatırımcılar, şirketin temel iş modelinin kârlı olup olmadığını anlamak için bu metriğe bakar. Net faaliyet karının düzenli ve istikrarlı olması, şirketin sürdürülebilir bir iş modeli olduğunun göstergesidir.
Faaliyet Giderleri: Pazarlama, satış, genel yönetim, Ar-Ge giderleri dahil. Ama faiz gideri, vergi, kur farkı gibi "faaliyet dışı" kalemler dahil değil.
İşte bu kısımda çoğu yatırımcı karışıyor. Faaliyet karı ile net kar arasındaki fark bazen çok büyük olabiliyor. Özellikle Türkiye gibi yüksek enflasyon ve döviz kuru volatilitesi olan ülkelerde...
Şirketin ana işinden kazandığı para. EBIT (Earnings Before Interest and Tax) olarak da bilinir.
Tüm gelir ve giderler dahil edildikten sonra kalan miktar. Bottomline olarak bilinir.
| Kalem | Tutar (Milyon TL) | Açıklama |
|---|---|---|
| Net Satışlar | 45,280 | Yolcu taşıma geliri |
| Faaliyet Giderleri | (42,100) | Yakıt, personel, kira vs. |
| Faaliyet Karı | 3,180 | Ana işten kar |
| Finansal Giderler (Net) | (8,950) | Dövizli borçların kur etkisi |
| Net Zarar | (4,200) | Kur etkisi yüzünden zarar |
Sonuç: THY'nin ana işi karlı (3.2 milyar TL faaliyet karı) ama dövizli borçları yüzünden net zarar etti. Faaliyet karına bakmazsanız, "THY zarar eden bir şirket" sanabilirsiniz.
Faaliyet kar marjını değerlendirirken sektörel farklılıkları göz önünde bulundurmak gerekiyor. Çünkü yani, bir teknoloji şirketiyle perakende zinciri aynı kefeye konamaz.
Önemli Not: Düşük marj mutlaka kötü demek değil! Bu sektörlerde hacim çok önemli. BİM %5 marjla çok karlı bir şirket çünkü devir hızı çok yüksek.
Ayrıca, faaliyet zararı olan şirketler, büyüme veya borç finansmanı konularında risk altındadır. Bu tür şirketlere yatırım yaparken çok dikkatli olmak gerekiyor. İşte benim tecrübelerime dayanarak kritik değerlendirme noktaları:
Özellikle teknoloji ve e-ticaret şirketlerinde faaliyet zararı normal olabilir. Burada başka metriklere bakmak gerekiyor:
Her müşteri başına karlılık pozitif mi? LTV (Lifetime Value) > CAC (Customer Acquisition Cost) olmalı.
Müşteri grupları zaman içinde daha karlı hale geliyor mu? Retention oranları artıyor mu?
Gelir büyümesi hızlı mı? Nakit bitene kadar karlılığa ulaşabilir mi?
Gerçek Örnek: Getir faaliyet zararında ama unit economics pozitifti (2021-2022 döneminde). Problem, büyüme hızının düşmesi ve yatırımcı desteğinin azalmasıydı.
Bu nedenle, karar verirken diğer finansal göstergelerle birlikte değerlendirilmelidir. İşte benim müşterilerimle kullandığım praktik analiz yöntemleri:
Aynı segmentteki şirketlerle faaliyet marjı, gider/satış oranı, büyüme hızı kıyaslanmalı.
EBIT’te görülen iyileşme, faaliyetlerden nakit akımında destekleniyor mu? Sürekli negatif işletme sermayesi ihtiyacı varsa, faaliyet karlılığını yemeye başlar.
Brüt marj → Faaliyet marjı geçişinde maliyet, fiyat, ürün miks, verimlilik etkilerini ayrıştırın.
Net faaliyet karı, şirketin “motoru” hakkında en yalın sinyali verir. Yine de tek başına karar vermek için yeterli değildir; nakit akışı, sektör dinamikleri, rekabet ve yönetimin icrası ile birlikte okunmalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.
Ekofin'deki özelliklere erişmek için lütfen hesabınızı oluşturunuz.
Yorumlar yükleniyor...